Ile obiektów UNESCO znajduje się w Polsce? W 2023 roku na liście światowego dziedzictwa UNESCO znajduje się 17 obiektów z Polski, z czego 15 to obiekty kulturowe, a 2 przyrodnicze. Lista jest zamknięta od strony nowych wpisów dla Polski w ostatnich latach, jednak trwa proces zgłaszania kolejnych kandydatur na przyszłe lata [1][2][3][4][6][7].
Liczba obiektów UNESCO w Polsce
Obecnie w Polsce znajduje się 17 obiektów wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Spośród nich 15 to obiekty o charakterze kulturowym, natomiast 2 mają charakter przyrodniczy. Lista została zainaugurowana w 1978 roku, kiedy to wpisano pierwsze polskie lokalizacje. Stan ten obowiązuje niezmiennie do 2025 roku, gdyż w latach 2023-2025 nie dodano żadnych nowych polskich obiektów do prestiżowego rejestru [1][3][4][6][7].
Polska aktywnie uczestniczyła i nadal uczestniczy w nominacjach do UNESCO jako kraj-założyciel Konwencji o ochronie światowego dziedzictwa. Mimo to w 2025 roku nie dodano nowych polskich pozycji z powodu niedostatecznie przygotowanej dokumentacji dla zgłaszanych obiektów, takich jak centrum Gdyni czy Duszniki-Zdrój [1][2].
Podział polskich obiektów według typów
Na tle całego świata, gdzie lista UNESCO obejmuje do 1248 obiektów, Polska w swoim rejestrze ma dwie podstawowe kategorie: obiekty kulturowe (zamki, miasta, założenia urbanistyczne) oraz przyrodnicze (np. lasy). Różnicę między nimi stanowi charakter ochrony oraz sposób oceny podczas procesu nominacji [1][4][6][8].
Proces zgłoszenia każdego obiektu zaczyna się od nominacji przez polskie władze, następnie dokumentacja podlega sprawdzeniu przez odpowiednie ciała eksperckie, a decyzja zapada podczas sesji Komitetu UNESCO. Celem wpisu obiektów jest nie tylko zachowanie ich autentyzmu i integralności, ale także promowanie turystyki i edukacji oraz gwarancja ochrony prawnej i wsparcia finansowego na arenie międzynarodowej [1][4][6][7].
Znaczenie i rola polskich obiektów na liście UNESCO
Polskie miejsca wpisane na listę UNESCO są świadectwem zarówno dziedzictwa kulturowego, jak i wartości przyrodniczych, które uznano za wyjątkowe dla całej ludzkości. Wpis umożliwia podniesienie świadomości społecznej, poprawia dostęp do funduszy ochronnych i zwiększa prestiż regionów, w których się znajdują [4][5][6].
Nieudane próby wpisów, jak w przypadku Gdyni lub Dusznik-Zdroju, wynikają najczęściej z braków formalnych w dokumentacji i niezamkniętych procesów nominacyjnych. To jednoznacznie pokazuje, że wpis na listę UNESCO wiąże się z wymagającą procedurą i wieloletnią pracą ekspertów oraz administracji [1][2].
Miejsce Polski w światowym kontekście dziedzictwa UNESCO
Polska zajmuje ważną pozycję na globalnej liście UNESCO, mając 17 spośród 1248 światowych obiektów. Najwięcej wpisanych miejsc posiadają Włochy, Chiny i Niemcy. Udział Polski w tworzeniu i promowaniu światowej listy dziedzictwa jest znaczący, ale wymaga stałej pracy i doskonalenia procesów zgłoszeniowych [3][4][8].
Dla porównania, w 2025 roku na liście przybyło rekordowo 26 nowych obiektów, głównie z Azji. W tym czasie Polska nie doczekała się nowych wpisów, choć kontynuuje prace nad kolejnymi zgłoszeniami, które w przyszłości mogą powiększyć polską reprezentację na listach UNESCO [1][2][9].
Plany i perspektywy nowych polskich wpisów na liście światowego dziedzictwa
Choć liczba obiektów UNESCO w Polsce nie wzrosła w 2025 roku, kraj przygotowuje nowe nominacje, które być może zakończą się sukcesem w kolejnych latach. Na tzw. liście informacyjnej UNESCO znajduje się 5 polskich propozycji czekających na ewentualny wpis, co pokazuje determinację i długofalowy charakter tego procesu [4][9].
Utrzymanie i rozwój polskiej obecności na liście światowego dziedzictwa wymaga nie tylko spełnienia rygorystycznych kryteriów formalnych, ale także współpracy ekspertów z różnych dziedzin i aktywnej polityki kulturalnej oraz przyrodniczej. Obecne działania Polski, mimo czasowych trudności, potwierdzają jej zaangażowanie w ochronę dziedzictwa światowego [2][9].
Podsumowanie
Liczba obiektów UNESCO znajdujących się w Polsce to obecnie 17, z czego 15 to obiekty kulturowe, a 2 przyrodnicze. Polska regularnie przygotowuje nowe nominacje, jednak ostatnie lata nie przyniosły wzrostu liczby wpisanych obiektów. Status ten podkreśla zarówno wysokie wymagania wpisu, jak i aktywną rolę Polski w ochronie światowego dziedzictwa [1][3][4][6][8][9].
Źródła:
- [1] https://turystyka.rp.pl/zanim-wyjedziesz/art42718341-lista-dziedzictwa-unesco-bogatsza-o-26-obiektow-polskie-wnioski-nierozpatrzone
- [2] https://podroze.onet.pl/aktualnosci/lista-dziedzictwa-unesco-dodala-26-nowych-obiektow-bez-polski/f0jdh1k
- [3] https://geekweek.interia.pl/historia/news-1223-wyjatkowe-miejsca-na-swiecie-polska-ma-17-skarbow-unesc,nId,22167714
- [4] https://www.ebilet.pl/now/polskie-obiekty-unesco-gdzie-sie-znajduja/
- [5] https://instytutpolski.pl/beijing/pl/poznaj-polske/o-polsce/
- [6] https://www.lot.com/pl/pl/odkrywaj/inspiracje/blog-podrozniczy/unesco-w-polsce
- [7] https://dzieje.pl/infografiki/obiekty-z-listy-unesco-w-polsce
- [8] https://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_%C5%9Bwiatowego_dziedzictwa_UNESCO
- [9] https://www.national-geographic.pl/traveler/kierunki/polscy-kandydaci-na-liste-unesco-o-miejsce-walczyc-bedzie-m-in-pruska-twierdza/
Program Bell to dynamiczny portal edukacyjny, który łączy pasję do języków obcych z wszechstronnym rozwojem osobistym. Tworzymy wartościowe treści w sześciu kluczowych obszarach: językach obcych, edukacji, karierze i biznesie, rozwoju osobistym, podróżach i kulturze oraz poradach praktycznych. Nasze motto „Rozbrzmiewamy w wielu językach” odzwierciedla naszą misję tworzenia przestrzeni, gdzie wiedza i rozwój spotykają się z międzykulturowym dialogiem.