Jak oznaczyć poziom języków obcych na świadectwie?

Jak oznaczyć poziom języków obcych na świadectwie?

Oznaczenie poziomu języków obcych na świadectwie szkolnym jest obowiązkową praktyką w polskim systemie oświaty i musi być wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Poziomy i charakter nauczania języków są określane specjalnymi adnotacjami, których poprawne użycie zależy od etapu edukacyjnego, typu szkoły oraz podstawy programowej[1][2][3][4][5][6].

Istota i cel adnotacji poziomu języków obcych na świadectwie

Każdy język obcy, z którego uczeń otrzymuje ocenę, wymaga wpisania właściwej adnotacji obok nazwy przedmiotu na świadectwie. Adnotacje są ściśle określonymi kodami literowo-cyfrowymi, które jasno wskazują na rodzaj, poziom nauczania oraz ewentualne poszerzenia, takie jak program dwujęzyczny lub nauczanie rozszerzone[1][2][5].

Celem stosowania adnotacji jest jednoznaczne zdefiniowanie przebiegu nauki języka oraz jego zgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Edukacji, obowiązującym aktualnie od czerwca 2023 r. Wprowadzenie jasnych oznaczeń na wszystkich świadectwach ma na celu ujednolicenie dokumentów oraz uproszczenie interpretacji kompetencji językowych uczniów na dalszych etapach edukacyjnych[3][4][5].

Rodzaje adnotacji i ich znaczenie

Oznaczenie poziomu języka obcego odbywa się przy pomocy precyzyjnie zdefiniowanych symboli, takich jak II.1, IV.1r, III.1.P, wskazujących na typ oraz zakres nauczania. Adnotacje te różnią się w zależności od typu szkoły oraz historii nauczania języka[1][2][5].

W szkołach podstawowych stosuje się najczęściej zapisy II.1 (pierwszy język, kontynuowany z klas I–III) oraz II.2 (drugi język, zaczęty później). W liceach ogólnokształcących pojawiają się oznaczenia takie jak IV.1r (język nauczany w zakresie rozszerzonym), IV.0 (nauczanie od podstaw) czy IV.2 (oddziały dwujęzyczne). W technikach oraz branżowych szkołach zawodowych stosuje się adnotacje typu III.1.P (poziom podstawowy w technikum) lub III.BS2.0 (nauczanie od zera w branżowej szkole II stopnia)[1][2][3][5].

Poziomy nauczania i zasady ich wpisywania

Do najważniejszych poziomów zalicza się: podstawowy (P), rozszerzony (R) oraz dwujęzyczny (DJ, PD). Rozróżnienie poziomu ma kluczowe znaczenie dla czytelnej prezentacji zarówno programu, jak i efektu kształcenia. Poziom nauczania wpisuje się zawsze, kierując się zasadami określonymi w planie ramowym szkoły oraz zgodnie z ustawieniami oddziału w systemach elektronicznych (np. UONET)[2][3][5].

W przypadku uczniów zwolnionych z oceniania z języka wpisywana jest adnotacja „zwolniona” lub „zwolniony”. Gdy uczeń nie jest klasyfikowany z danego języka, pojawia się adnotacja „nieklasyfikowana” lub „nieklasyfikowany”[2][3].

W świadectwach stosuje się również linie poziome w wierszach, które pozostają niewypełnione, zgodnie z wymaganiami ramowego planu nauczania. Każda adnotacja musi być zgodna z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministerstwa Edukacji i Nauki[3][4].

Oddziały dwujęzyczne i nauczanie od podstaw – nowe kierunki

W ostatnich latach rozporządzenie wprowadziło adnotacje przeznaczone do stosowania w klasach dwujęzycznych oraz przy nauczaniu języka od podstaw. Przykłady takich adnotacji to II.1.DJ (język nauczany dwujęzycznie w szkole podstawowej), IV.2 (język dwujęzyczny w liceum), ND (nauczanie dwujęzyczne), PD (poziom dwujęzyczny)[3][5][6].

Odpowiedni dobór adnotacji jest uzależniony od wcześniejszego procesu nauczania, kontynuacji programu oraz samego typu oddziału. Obecność oddziałów dwujęzycznych jest wprost zaznaczona przy pomocy specjalnych skrótów i kodów, co jednoznacznie identyfikuje profil klasy oraz poziom znajomości języka osiągany przez ucznia[3][5].

Poziomy biegłości według skali CEFR na świadectwie

Chociaż na polskich świadectwach nie stosuje się bezpośrednich oznaczeń CEFR (A1/A2/B1/B2/C1/C2), to poziom nauczania i odpowiednie adnotacje przy językach obcych korelują z określonymi stopniami zaawansowania według wspólnej europejskiej skali. Zgodność ta pozwala interpretować zakres nauczania i efekty edukacyjne na poziomie międzynarodowym, choć formalnie widnieją kody systemowe[6].

Poziomy podstawowy, rozszerzony oraz dwujęzyczny odpowiadają w przybliżeniu zakresom A1/A2, B1/B2 oraz wyżej. Umożliwia to przejrzyste określenie kompetencji językowych ucznia na kolejnych etapach edukacji i przy późniejszej rekrutacji lub walidacji osiągnięć edukacyjnych[6].

Prawne podstawy i najnowsze regulacje

Oznaczenia poziomów języków obcych są regulowane przez oficjalne rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 7 czerwca 2023 r. Rozporządzenie to określa wzory świadectw oraz sposoby wypełniania dokumentów promocyjnych czy ukończenia szkoły, w tym obowiązkowe adnotacje przy każdym języku obcym[3][4].

Szkoły muszą bezwzględnie przestrzegać tych wytycznych wypełniając świadectwa. Adnotacje te zostały wprowadzone w celu usystematyzowania informacji o ścieżkach i poziomie nauki języka. Sytuacje szczególne, takie jak szkoły mistrzostwa sportowego lub zwolnienia uczniów, wiążą się z odpowiednimi wpisami lub kreskami poziomymi w odpowiednich pozycjach świadectwa[2][3].

Techniczne aspekty wypełniania świadectw

W praktyce czynność wpisywania adnotacji jest realizowana nie tylko ręcznie, ale także w systemach elektronicznych obsługujących szkoły (np. UONET). Odpowiednie ustawienia oddziałów i wybór właściwych kodów systemowych warunkują prawidłowe generowanie świadectw zgodnie z wymaganą podstawą programową. Moduły zarządzania pozwalają także na manualne dopasowanie kodu poprzez funkcję zmiany adnotacji, co umożliwia dostosowanie zapisu do konkretnego przypadku ucznia[5].

Podsumowanie

Poprawne oznaczenie poziomu języków obcych na świadectwie wymaga zastosowania właściwych adnotacji zgodnych z przepisami oświatowymi oraz aktualnym rozporządzeniem. Każda z adnotacji jasno identyfikuje typ, poziom i sposób nauczania języka na danym etapie edukacyjnym. Świadectwo z prawidłowymi oznaczeniami stanowi wiarygodny dokument potwierdzający realne kompetencje językowe ucznia, będąc jednolitym i zgodnym z wymaganiami prawa źródłem informacji[1][2][3][4][5][6].

Źródła:

• [1] https://o-rozewicz.pl/2018/06/18/swiadectwa-szkolne-adnotacja-o-poziomie-nauczania-jezyka/
• [2] https://superbelfrzy.edu.pl/glowna/jak-wypisywac-swiadectwa-szkolne/
• [3] https://portal.librus.pl/szkola/artykuly/wypelnianie-swiadectw-w-roku-szkolnym-2024-2025
• [4] https://epedagogika.pl/akty-prawne/rozporzadzenie-ministra-edukacji-i-nauki-z-dnia-7-czerwca-2023-r.-w-sprawie-swiadectw-dyplomow-panstwowych-i-innych-drukow-dz.u.-z-2023-r.-poz.-1120-7044.html
• [5] https://str-arch.vulcan.edu.pl/vulcang_files/user/AABW/AABW-PDF/uonetplus/uonetplus_Przedmioty-na-arkuszu.pdf
• [6] https://www.portaloswiatowy.pl/dokumentacja-nauczania/poziom-nauczania-jezyka-na-swiadectwie-szkolnym-11948.html