Jak uczyć polskiego dzieci z Ukrainy w polskiej szkole? W roku szkolnym 2024/2025 uczniowie z Ukrainy, którzy nie znają języka polskiego lub znają go w niewystarczającym stopniu, mają prawo do dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego. Takie zajęcia organizowane są przez organ prowadzący szkołę i obejmują wszystkie typy oddziałów. Minimalny wymiar to 4 godziny tygodniowo, a liczebność grup nie przekracza 15 osób. Taki system umożliwia uczniom szybkie opanowanie polskiego w stopniu pozwalającym na swobodny udział w zajęciach szkolnych. Nauczanie języka polskiego dzieci z Ukrainy opiera się na sprawdzonych metodach, profesjonalnych materiałach, wsparciu nauczyciela oraz innowacyjnych rozwiązaniach edukacyjnych i integracyjnych.
Organizacja dodatkowej nauki polskiego dla dzieci z Ukrainy
Dodatkowa nauka języka polskiego przeznaczona jest dla uczniów, którzy nie posługują się polskim albo znają go poniżej poziomu umożliwiającego naukę z rówieśnikami. Prawo do takiej nauki posiadają wszyscy obywatele Ukrainy w wieku objętym obowiązkiem szkolnym, którzy przybyli do Polski w związku z konfliktem zbrojnym. Organizacja zajęć spoczywa na organie prowadzącym placówkę, niezależnie od tego, czy dziecko uczy się w oddziale przygotowawczym, czy w klasie ogólnodostępnej.
Zajęcia prowadzone są indywidualnie lub w grupach maksymalnie 15-osobowych, a ich tygodniowa liczba godzin wynosi minimum 4 lekcje. Celem tego rozwiązania jest stworzenie komfortowych i efektywnych warunków do nauki języka, umożliwiających szybkie osiągnięcie poziomu pozwalającego na aktywny udział w życiu szkolnym. Dodatkowa nauka organizowana jest zarówno stacjonarnie, jak i w trybie zdalnym lub hybrydowym, szczególnie w przypadku uczniów z wyższych klas lub w ramach grup międzyszkolnych.
Czas trwania i zasady korzystania z dodatkowych lekcji języka polskiego
Uczniowie z Ukrainy mogą korzystać z bezpłatnych lekcji języka polskiego nieprzerwanie przez okres do 24 miesięcy. W przypadku osób, które rozpoczęły edukację w Polsce w latach szkolnych 2022/2023 oraz 2023/2024, okres ten został wydłużony do maksymalnie 36 miesięcy. Jeżeli nauka polskiego prowadzona jest w grupach międzyszkolnych, prawo do uczestnictwa w takich zajęciach przysługuje do 30 września 2025 roku.
Rozwiązania prawne gwarantują kontynuację wsparcia w nauce, nawet w przypadku zmiany miejsca zamieszkania czy szkoły. Dzięki temu uczniowie mają realną szansę na płynne wejście w polski system edukacyjny i szybkie nabycie kompetencji językowych.
Najważniejsze założenia i metody nauczania polskiego jako języka obcego/drugiego
Nauczanie języka polskiego dzieci z Ukrainy bazuje na koncepcji polskiego jako języka obcego lub drugiego. Kluczowe jest tu nie tylko opanowanie gramatyki i słownictwa, ale przede wszystkim komunikacja, rozumienie polskiej kultury, historii i realiów społecznych. Proces edukacyjny wspierają profesjonalni lektorzy oraz nauczyciele różnych przedmiotów, co pozwala płynnie integrować język polski z innymi dziedzinami nauki.
Znaczącą rolę odgrywa pomoc nauczyciela oraz konsultanci ukraińskojęzyczni, którzy pomagają przełamywać bariery komunikacyjne i ułatwiają adaptację uczniów w polskim środowisku szkolnym. Odpowiednie przygotowanie kadry dydaktycznej oraz korzystanie z nowoczesnych, dwujęzycznych materiałów edukacyjnych pozytywnie wpływają na efektywność i atrakcyjność nauczania.
Materiały i narzędzia edukacyjne wykorzystywane w nauczaniu
W nauczaniu języka polskiego dla dzieci z Ukrainy szczególne znaczenie mają podręczniki dwujęzyczne, filmy edukacyjne, plansze tematyczne oraz bezpłatne zasoby internetowe. Przykładem jest podręcznik w pięciu tomach z materiałami dla nauczyciela. Dzięki wykorzystaniu materiałów polsko-ukraińskich uczniowie mogą skutecznie porównywać struktury gramatyczne i słownictwo, co przyspiesza nabywanie nowych umiejętności.
Popularne są także kursy online prowadzone przez zawodowych lektorów oraz autorskie programy nauczania dla różnych grup wiekowych. Szkoły często korzystają ze specjalnych platform edukacyjnych, które udostępniają materiały do pobrania, nagrania MP3, lekcje wideo oraz inne narzędzia przyjazne uczniom z Ukrainy. Coraz większą popularność zdobywają też filmy dydaktyczne i webinary prowadzone przez ekspertów w dziedzinie nauczania polskiego jako języka obcego.
W nauczaniu wykorzystywane są zeszyty ćwiczeń, rozmówki audio, ilustracje, scenariusze lekcji oraz darmowe materiały dostępne na wybranych portalach edukacyjnych. Te rozwiązania pomagają utrwalać nowy materiał i podnoszą skuteczność nauki.
Integracja językowa i kulturowa w polskiej szkole
Kluczowym elementem nauki języka polskiego dzieci z Ukrainy jest integracja z polskim środowiskiem szkolnym. Zakłada ona nie tylko zdobycie umiejętności językowych, lecz przede wszystkim włączenie ucznia do społeczności i budowanie poczucia przynależności. Poza nauką języka uczniowie poznają kulturę, zwyczaje i tradycje w Polsce, a szkoły dbają o tzw. miękkie kompetencje związane z komunikacją, współpracą czy rozwiązywaniem konfliktów.
Pomoc w integracji zapewniają programy dedykowane rodzinom i młodzieży w wieku 14–21 lat oraz współpraca ze specjalistami ds. wsparcia społecznego. Integracja językowa przebiega równolegle z adaptacją w polskiej rzeczywistości szkolnej, co ułatwia budowanie dobrych relacji i motywacji do nauki.
Aktualne trendy i innowacje w nauczaniu języka polskiego dla uczniów z Ukrainy
W ostatnich latach silnie rozwijają się bezpłatne materiały online, platformy edukacyjne, zdalne kursy oraz podręczniki przystosowane do pracy z ukraińskimi uczniami. Nowoczesne technologie i interaktywne narzędzia edukacyjne pozwalają prowadzić lekcje także w formule hybrydowej lub zdalnej, co jest szczególnie pomocne w przypadku uczniów starszych klas i szkół ponadpodstawowych.
Programy nauczania coraz częściej są zintegrowane z kursami IT oraz rozwijaniem kompetencji miękkich, takich jak praca zespołowa, kreatywność czy komunikacja międzykulturowa. Innowacyjne rozwiązania edukacyjne pozwalają lepiej dostosować przebieg nauki do indywidualnych potrzeb każdego ucznia, a szeroki dostęp do aktualnych materiałów online zwiększa efektywność nauczania.
Podsumowanie – klucz do skutecznej nauki języka polskiego dzieci z Ukrainy
Skuteczne nauczanie języka polskiego dzieci z Ukrainy w polskich szkołach to proces wymagający współpracy uczniów, nauczycieli, rodziców oraz instytucji edukacyjnych. Podstawą sukcesu jest dodatkowa, bezpłatna nauka języka polskiego prowadzona w komfortowych warunkach, z wykorzystaniem profesjonalnych materiałów dydaktycznych oraz wsparcia specjalistów. Stały rozwój zasobów edukacyjnych, innowacyjnych metod nauczania oraz integracja z polską społecznością szkolną znacząco ułatwiają przystosowanie dzieci z Ukrainy do nowego środowiska edukacyjnego i osiąganie wysokich kompetencji językowych.
Program Bell to dynamiczny portal edukacyjny, który łączy pasję do języków obcych z wszechstronnym rozwojem osobistym. Tworzymy wartościowe treści w sześciu kluczowych obszarach: językach obcych, edukacji, karierze i biznesie, rozwoju osobistym, podróżach i kulturze oraz poradach praktycznych. Nasze motto „Rozbrzmiewamy w wielu językach” odzwierciedla naszą misję tworzenia przestrzeni, gdzie wiedza i rozwój spotykają się z międzykulturowym dialogiem.